I KFPP - 1963

Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej w Opolu zainaugurował swoją działalność w 1963 roku, dwa lata po Międzynarodowym Festiwalu Piosenki, który po krótkim epizodzie gdańskim znalazł swoje miejsce w sopockiej Operze Leśnej.

Uznano, że otwarcie polskiej publiczności okna na świat piosenki zagranicznej nie może oznaczać zaniedbania krajowej. Tym bardziej, że ciągle pojawiały się nowe talenty i indywidualności. Utwory, które zabrzmiały na festiwalu z powodzeniem zaistniały na polskiej scenie muzycznej przez kolejne dekady.

Ewa Demarczyk otrzymała nagrodę indywidualną za wykonanie trzech utworów w kategorii określonej jako „piosenka artystyczna”. Muzykę do tekstów cenionych poetów („Karuzela z madonnami” Mirona Białoszewskiego, „Czarne anioły” Wiesława Dymnego i „Pejzaż” Andrzeja Szmidta) skomponował także nagrodzony Zygmunt Konieczny. To znakomite tworzywo artystyczne młodziutka Ewa z krakowskiej Piwnicy pod Baranami wykorzystała brawurowo. Stworzyła swój własny, oryginalny i niemożliwy do naśladowania styl śpiewania. Oparła go na fantastycznej, finezyjnej interpretacji, doskonałej dykcji, a także na budowaniu scenicznego napięcia. Czarnowłosa i czarnooka, ubrana w czarną sukienkę, śpiewała w tonacji nieco posępnej, z lekka demonicznej (nie bez przyczyny określono ją jako „czarnego anioła”). Na wiele lat stała się pierwszoplanową postacią polskiej piosenki. Kontrapunktem dla Demarczyk był na tym festiwalu Bogdan Łazuka, który zrobił furorę „Charlestonem” Piętowskiego i Tylczyńskiego. Także on zdobył nagrodę indywidualną, tyle że w kategorii „piosenka rozrywkowa”. Wesoły „Charleston”, w rytmie słynnego tańca, wykonany przez Łazukę w charakterystycznym dla niego brawurowym, łobuzersko-nonszalanckim stylu już nazajutrz podchwycony przez radio, nuciła cała Polska.

Nie tylko „Charleston” okazał się przebojem opolskiego lata ‘63. Także „Pod papugami” w wykonaniu Czesława Niemena, „Rudy Rydz” zaśpiewany przez Helenę Majdaniec, czy „Chłopiec z gitarą” i „Autostop” z charakterystyczną chrypką Karin Stanek. Agnieszkę Osieckę i Jarosława Abramowa uhonorowano nagrodą za „Piosenkę o okularnikach”, określoną nawet jako „hymn pokolenia”. Spośród innych wykonawców wyróżniono też „cygańskiego” Michaja Burano, kabaretowego w stylu Tadeusza Chyłę, a także Renę Rolską, Urszulę Dudziak, Bohdana Czyżewskiego. Przyznano także nagrody zespołowe, m.in. Studenckiemu Teatrowi Satyryków (głośny wtedy, ale coraz mniej obrazoburczy STS), Niebiesko-Czarnym, Czerwono-Czarnym, ale także Lux Combo czy Zespołowi Brodaczy, po których słuch szybko zaginął.

FAKTY

Ojcowie założyciele
Festiwal Polskiej Piosenki w Opolu wstrząsnął polską sceną muzyczną. Pomysłodawcą był Jerzy Grygolunas, dziennikarz i pisarz. Wspierali go kompozytor Mateusz Święcicki oraz Karol Musioł, przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej w Opolu. Mieszkańcy nazywają go czule „Papą”.

Premierowy dżingiel
Pierwszy z 15 festiwalowych koncertów odbył się 19 czerwca. Zabrzmiał sygnał skomponowany przez Andrzeja Salamona (za „Festiwale opolskie”, Jerzy Grygolunas, Warszawa 1971, Nasza Księgarnia).

Dlaczego Opole? Grygolunas wybrał Opole z miłości, i to prawdziwie romantycznej, bo od pierwszego wejrzenia. Zakochał się w Opolszczyźnie podczas zbierania materiałów do książki „Polowanie na słońce”.

Impreza offowa, czyli dziadek Jarocina
Na festiwalu w Sopocie bywał wielki świat. Opole to były bunt, świeża krew i nowe piosenki. Grygolunas i Święcicki zaprosili na festiwal wykonawców big-beatowych oraz młodych artystów z krakowskiej Piwnicy Pod Baranami i warszawskiego STS-u.

Narodziny gwiazd
Jerzy Połomski, Sława Przybylska oraz Irena Dziedzic zlekceważyli Opole. Pojawiły się nowe, wielkie indywidualności: Ewa Demarczyk, Wojciech Młynarski, Agnieszka Osiecka, Bohdan Łazuka, Jonasz Kofta, Czesław Niemen (zaśpiewał swój pierwszy wielki przebój Pod Papugami), Urszula Dudziak. Sława Demarczyk wyszła poza Polskę. Zachwycił się nią szef paryskiej Olimpii Bruno Coquatrix. Miała być drugą Edith Piaf. Demarczyk w Olimpii zaśpiewała, ale nie chciała zostać na dłużej.

Konferansjerzy poszukiwani
Kłopot był z konferansjerami. Odmówiła Irena Dziedzic, bez której nikt nie wyobrażał sobie „porządnej” imprezy. Koncerty poprowadzili: Piotr Skrzynecki, Jacek Fedorowicz, Lucjan Kydryński i Aleksandra Kurczab. Festiwal był jednym wielkim kabaretonem (nazwę wymyślił Jacek Fedorowicz).

CIEKAWOSTKI

Trochę statystyki
102 wykonawców, w tym 57 piosenkarzy i 45 muzyków. Przyznano 34 nagrody pieniężne lub rzeczowe. Wyróżniono 31 piosenek. Do ośmiu z nich teksty napisała Agnieszka Osiecka.

Tajemnica festiwalowej flagi
W Opolu, obok żółto-czarnych flag miasta, pojawiły się białe, żółte i czerwone flagi z siedmioma kolorowymi kółkami. Oznaczały festiwalową współpracę: Polskiego Radia, TVP, Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, Polskich Nagrań, Wojewódzkiej Agencji Imprez Artystycznych, Pagartu i Wydziału Repertuarowego GZP Wojska Polskiego.

Pająk, słoń i osiołek
Opole czekało na koncert „Witaj, słoniu!”. Plotka głosiła, że Piotr Skrzynecki wjedzie na scenę na starym słoniu z opolskiego zoo. Słoń nie miał zadatków na gwiazdę, był leciwy i złośliwy. Na scenie pojawił się więc… osiołek., z którym Piotr Skrzynecki odtańczył brawurowy numer.

After-party
Nadwątlone siły artyści regenerowali „Pod pająkiem”. Na stoły wjeżdżały m.in. pieczarki z patelni i bułgarskie pomidory.

NAGRODY

Okularnicy, madonny i charleston
Jury przyznało nagrody indywidualne Ewie Demarczyk („Karuzela z madonnami”, muz. Z. Konieczny, sł. M. Białoszewski), Bohdanowi Łazuce („Charleston”, muz. W. Piętowski, sł. A. Tylczyński) oraz Jarosławowi Abramowowi i Agnieszcze Osieckiej („Piosenka o okularnikach”). Wśród laureatów nagród zespołowych znaleźli się STS, Piwanica pod Baranami i Zespół Śląskiej Estrady Wojskowej.

Nagrody indywidualne:

* Ewa Demarczyk - za wykonanie piosenek artystycznych ("Karuzela z madonnami", "Pejzaż", "Czarne anioły")
* Bohdan Łazuka - za wykonanie piosenki rozrywkowej "Charleston" (Piętowski/Tylczyński)
* Jarosław Abramow i Agnieszka Osiecka - za "Piosenkę o okularnikach"
* Jerzy Kaszycki i Tadeusz Śliwak - za piosenkę "Jeśli chcesz" w wykonaniu Hanny Koniecznej
* Zygmunt Konieczny - za piosenki: "Karuzela z madonnami", "Pejzaż", "Czarne anioły"

Nagrody zespołowe:
Studencki Teatr Satyryków, "Piwnica pod Baranami", Zespół Brodaczy, New Orleans Stompers, Niebiesko-Czarni, Czerwono-Czarni, Lux Combo, Zespół Śląskiej Estrady Wojskowej.
Wyróżnienia otrzymali m.in.: Michaj Burano, Zofia Merle, Rena Rolska,Tadeusz Chyła, Bogdan Czyżewski, Urszula Dudziak, Krystyna Konarska, Helena Majdaniec, Karin Stanek.

Przebojami zostały m.in. piosenki: "Karuzela z Madonnami", "Pejzaż", "Czarne anioły", "Czarna Mańka", "Masz takie oczy zielone", "Pod papugami", "Rudy rydz", "Chłopiec z gitarą", "Autostop", "Jeszcze nie wiem".

GALERIA

4 ZDJĘĆ